{"id":8510,"date":"2007-11-19T21:57:25","date_gmt":"2007-11-19T20:57:25","guid":{"rendered":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php\/2007\/11\/19\/zbrodnia-i-kara\/"},"modified":"2007-11-19T21:57:25","modified_gmt":"2007-11-19T20:57:25","slug":"zbrodnia-i-kara","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/?p=8510","title":{"rendered":"„Zbrodnia i kara”"},"content":{"rendered":"

Oburzy\u0142em si\u0119. Czytaj\u0105c recenzj\u0119 spektaklu, przy kt\u00f3rym pracowa\u0142em, pomy\u015bla\u0142em, \u017ce krytykiem teatralnym mo\u017ce by\u0107 ka\u017cdy, kto zgromadzi odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 odpowiedniego s\u0142ownictwa. A fakt, \u017ce nie wysili\u0142 si\u0119, aby zg\u0142\u0119bi\u0107 przedmiot swojej krytyki upowa\u017cnia go do plecenia pseudouczonych andron.
<\/font>
Chodzi o krytyk\u0119 zamieszczon\u0105 tutaj<\/a>, napisan\u0105 przez Pani\u0105 Monik\u0119 Kwa\u015bniewsk\u0105, a umieszczon\u0105 na portalu e-teatr.pl. Zanim przytocz\u0119 tekst mojej odpowiedzi chcia\u0142bym zaznaczy\u0107, \u017ce jako cz\u0142owiek emocjonalnie zwi\u0105zany ze spektaklami, przy kt\u00f3rych jest mi dane pracowa\u0107, wiele razy chyli\u0142em czo\u0142o przed krytycznymi opiniami recenzent\u00f3w. Wiem, \u017ce nie mog\u0119 by\u0107 obiektywny, szczeg\u00f3lnie dlatego, \u017ce uczestnicz\u0119 w ogromnym wysi\u0142ku aktorskim, re\u017cyserskim, nie m\u00f3wi\u0105c o pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci zespo\u0142u. Ale s\u0105 pewne granice, nawet przyzwoito\u015bci, kt\u00f3re krytyk przekracza swoim niedbalstwem i intelektualnym lenistwem wr\u0119cz. Pozostaje wtedy tylko czysta krytyka, krytyka sama w sobie, poszukuj\u0105ca w sobie uzasadnienia, a obiekt krytyki ma s\u0142u\u017cy\u0107 lepszemu lub gorszemu popisowi erudycji. Zatem oto moja odpowied\u017a:<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Jak odrobi\u0107 zadanie domowe z krytyki sztuki teatralnej
\n<\/font>
<\/font>\n<\/p>\n

Co zrobi\u0107, kiedy jest si\u0119 krytykiem i pisze si\u0119 krytyk\u0119 sztuki,
\nkt\u00f3rej si\u0119 nie zrozumia\u0142o? Krytyk ma dwa wyj\u015bcia – albo nie pisa\u0107
\nkrytyki, albo nie zostawi\u0107 na spektaklu suchej nitki. Poniewa\u017c
\nprzyznanie si\u0119 do niewiedzy nie wchodzi u krytyka w gr\u0119, podobnie jak
\npierwsze rozwi\u0105zanie (z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w, przewa\u017cnie przyziemnych),
\npozostaje wi\u0119c wyj\u015bcie drugie.
<\/font>\n<\/p>\n

I tym torem posz\u0142a Pani Monika Kwa\u015bniewska. To, \u017ce spektakl by\u0142 dla
\nniej nudny, nie pozostawia \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci. Jednak przyczyny nudy
\nmog\u0105 by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne. Poza beznadziejnym spektaklem mo\u017ce by\u0107 to zwyk\u0142y
\nrozstr\u00f3j \u017co\u0142\u0105dka krytyka w trakcie spektaklu, jak r\u00f3wnie\u017c
\nnieumiej\u0119tno\u015b\u0107, niech\u0119\u0107, brak wyobra\u017ani lub zwyk\u0142a zdawkowo\u015b\u0107 w
\nposzukiwaniu materii, kt\u00f3r\u0105 tka\u0142 re\u017cyser.
<\/font>\n<\/p>\n

Pani Monika uporczywie poszukuje \u017ar\u00f3de\u0142 swojej nudy, daj\u0105c przy tym
\nwyraz swoim wyobra\u017ceniom na temat fabu\u0142y. Na scenie nie ma momentu
\nzbrodni, i "w ten spos\u00f3b zbrodnia odarta zostaje ze swojego
\nideologicznego pod\u0142o\u017ca". Do\u015b\u0107 \u015bmia\u0142e stwierdzenie. Konsekwencj\u0105 nie
\npokazania zbrodni jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce "postaci pozbawione motyw\u00f3w
\npost\u0119powania sta\u0142y si\u0119 puste". Proste, \u0142opatologiczna dedukcja. "Nie ma
\nte\u017c kary" – pisze autorka recenzji. C\u00f3\u017c, pewne rodzaje kary dostrzega
\nsi\u0119 posiadaj\u0105c pewn\u0105 subtelno\u015b\u0107, oraz pewien baga\u017c do\u015bwiadcze\u0144, g\u0142\u00f3wnie
\n\u017cyciowych.
<\/font>\n<\/p>\n

"Mo\u017ce dlatego, \u017ce mi\u0119dzy pocz\u0105tkiem a fina\u0142em nic si\u0119 nie dzieje?"
\nPani Monika nie wnika w to, DLACZEGO jej zdaniem nic si\u0119 nie dzieje.
\nNie probuje dociec, \u017ce co\u015b jest tu nie tak, skoro ca\u0142a g\u0142\u00f3wna cz\u0119\u015b\u0107
\nprzedstawienia, wyre\u017cyserowanego przecie\u017c nie przez debiutanta, sprawia
\ndla niej wra\u017cenie pustego, nie zawieraj\u0105cego nic, przegadanego,
\nnudnego. Przepraszam za por\u00f3wnanie, ale pi\u0119ciolatkowi nudne wydaj\u0105 si\u0119
\n"Cztery pory roku" Vivaldiego, ale ju\u017c troch\u0119 mniej nudna IX Symfonia
\nBeethovena, bo przynajmniej pocz\u0105tek jest dla niego rozpoznawalny.
\nNiestety, na czym\u015b podobnym opiera si\u0119 moje wra\u017cenie zupe\u0142nego
\nniezrozumienia spektaklu przez Pani\u0105 Monik\u0119.
\n
<\/font>\n<\/p>\n

"Ewolucja g\u0142\u00f3wnego bohatera nie zachodzi, a decyzja o przyznaniu si\u0119
\ndo winy jest w sumie nieistotna i nie ma \u017cadnych konsekwencji." Pani
\nMonika zauwa\u017cy\u0142a co\u015b, jednak zn\u00f3w nie wnika w przyczyny rozpoznanego
\nprzez ni\u0105 stanu rzeczy. Przyk\u0142adaj\u0105c swoje obserwacje do wyuczonego
\nschematu "ewolucji bohater\u00f3w", "fabu\u0142y", "uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnienia tekstu",
\nposzukuje wyuczonego przez siebie szablonu spektaklu teatralnego. Nie
\nznajduj\u0105c go, pisze "w tym spektaklu nie pozosta\u0142o nic pr\u00f3cz gadania".
<\/font>\n<\/p>\n

Na koniec ma\u0142y szczeg\u00f3\u0142. Pani Monika zauwa\u017ca, \u017ce re\u017cyser "uciek\u0142
\nkomponowa\u0107 muzyk\u0119". Mo\u017ce zbyt szybkie zaznajamianie si\u0119 z materia\u0142ami i
\nsamym spektaklem przeszkodzi\u0142o jej w zauwa\u017ceniu, \u017ce re\u017cyser nie
\nkomponowa\u0142 muzyki. Ale aby zawa\u017cy\u0107 ten, i nie tylko ten szczeg\u00f3\u0142,
\ntrzeba troch\u0119 bardziej przy\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 do odrabiania zada\u0144 domowych z
\nkrytyki.
<\/font>\n<\/p>\n

Nie chc\u0119 wykaza\u0107, \u017ce "Zbrodnia i kara" w Teatrze Bagatela to sztuka
\ngenialna, nie maj\u0105ca \u017cadnych wad. Jednak chc\u0119 zaprotestowa\u0107 przeciwko
\nprawie zupe\u0142nym jej pot\u0119pieniu. Sugeruje ono raczej bezradno\u015b\u0107 (mo\u017ce
\nju\u017c nie: ignorancj\u0119) recenzentki ni\u017c rzeczywist\u0105 znajomo\u015b\u0107 rzeczy. To
\npot\u0119pienie wpisuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w nasz regionalny styl totalnej krytyki
\ntego, czego si\u0119 nie rozumie.
<\/font>\n<\/p>\n

Na wst\u0119pie napisa\u0142em, \u017ce krytyk nie mo\u017ce przyzna\u0107 si\u0119 do niewiedzy.
\nA jednak czyni to Pani Monika, w s\u0142owach "wracaj\u0105c jeszcze do
\ndeklarowanego <>. Trudno
\npowiedzie\u0107 na czym mia\u0142o ono polega\u0107". Powraca wi\u0119c nadzieja, \u017ce "Now\u0105
\nSi\u0142\u0119 Krytyczn\u0105" sta\u0107 na odrobin\u0119 autorefleksji, i \u017ce "nowa" stanie si\u0119
\nz czasem "do\u015bwiadczona" i "wywa\u017cona", wnosz\u0105c co\u015b rzeczywi\u015bcie nowego. <\/wsp\u00f3\u0142czesnego><\/font><\/p>\n

<\/div>\n

Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara, adaptacja i re\u017cyseria Waldemar \u015amigasiewicz, Teatr Bagatela. <\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oburzy\u0142em…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8510"}],"collection":[{"href":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8510"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8510\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/niecodziennosc.kubic.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}