Kategoria: Ze świata wokół

Katastrofa nie powinna się zdarzyć. Katastrofa nie mogła się zdarzyć. Niemożliwe się zdarzyło, ponieważ… to my, Polacy. Niemożliwe się zdarzyło tutaj, bo nigdzie indziej, w poważnym i sensownym kraju, zasady, procedury, zwyczaje, poszanowanie ludzi nawzajem i rzeczywistości, nie dopuściłyby do takiego absurdu.

Tak!
Nie!

Ubolewać! Nad naszym biednym losem, który znów nas spotkał! Ten los gotujemy sobie sami, gdy elita najważniejszych ludzi w państwie wsiada do jednego, leciwego samolotu, i ląduje w miejscu i w warunkach, w których nikt inny by nie lądował. Zwykły samolot pasażerski by nie lądował. Nigdzie w poważnym kraju głowa państwa nie decydowałaby za pilota, czy, gdzie i jak ma prowadzić samolot. To u nas drwimy sobie z wszelkich zasad, również z zasad bezpieczeństwa, które gdzie indziej – budowane piętrowo, dublujące się wielokrotnie, eliminujące zgubne wpływy jednostek, ludzkich emocji, awarii sprzętu, wpływów atmosferycznych oraz po prostu przypadku – nie dopuszczają do czegoś podobnego.

Mamy przekonanie, że rzeczywistość można zakląć, ominąć, oszukać. Że każdy z nas jest McGiverem, mistrzem od wszystkiego. Jakoś będzie, się uda.

Naród marzycieli. Świetnie, jeśli piszemy wiersze, książki, kręcimy filmy, ale to nie to samo, co być konsekwentnym, spojrzeć rzeczywistości w oczy.

Teraz – od tygodnia brzmi napawanie się stanem ofiary. Nie mam u siebie telewizora, ale wczoraj na godzinę włączyłem radio – to niesamowite, jak dziennikarze potrafią powtarzać to samo ciągle w kółko, lecz w taki sposób, że za każdym razem brzmi to trochę inaczej. Co było naprawdę kojące – wreszcie dobra muzyka, renesans, barok, romantyzm… Coś bez słów, które zdradzałyby cierpiętnictwo. To lubimy – cierpieć, chrystus narodów, marzenie…

Jakby tajemnicze, wielkie siły walczyły po obu stronach, w tej sprawie. Będzie pogrzeb, nie będzie, przylecą? Wylądują? Polska chrystusem narodów, może tu – koniec świata, gdy przywódcy G8 wejdą na nadwiślańską skałę, a smok zionie i strąci jedną trzecią gwiazd?

Pierwszy raz zdarzyło się, że wyszedłem z przedstawienia. Nie spodziewałem się, że to się kiedyś zdarzy. Kiedyś z uśmiechem słuchałem o takich historiach… W końcu ja – dziesięć lat w teatrze…

Widz, siadając na widowni, oddaje swoją duszę, jak instrument, pod władzę twórców spektaklu. Oddaje ponieważ wierzy, że reżyser zagra na niej coś dobrego, pożytecznego, nawet jeśli nie będzie to piękne ani przyjemne. Oddaje duszę z zaufaniem, że otrzyma ją w nie gorszym stanie.

Siedziałem cztery godziny, ze sceptycyzmem. Nie grało we mnie, nie czułem tego spojrzenia, choć sam temat nie tak znowu ode mnie daleki. Nagle w jednej z ostatnich scen poczułem, że muszę wyjść, bo przede mną dzieje się coś… nawet nie obrzydliwego, wstrętnego, obrazoburczego… Coś… psychicznie chorego. Czułem, że nie mogę się od tego odseparować, że mój mózg zaczyna rezonować z tym i że nie wiem, co się za chwilę ze mną stanie. Wyszedłem roztrzęsiony z postanowieniem, że już nie wrócę. Na zewnątrz ogarniałem drżącymi rękoma moje rzeczy.

Na świecie jest wiele okropności. Autorzy filmów, sztuk czy powieści używając zła dają w jakiś sposób zapewnienie, że całość dzieła przyniesie jakiś pozytywny efekt – będzie przestrogą, pozwoli zrozumieć mechanizmy prowadzące do zła, czy choćby odczuć catharsis, które również czyni nas lepszymi. Lub cokolwiek innego, ale że zagrają na naszej duszy-instrumencie szanując go.